Het Stokstraatkwartier is ontstaan tijdens de vroege industrialisatie van de Maastricht. De bittere ellende in de tien straatjes hoort bij de geschiedenis van de stad. Maar deze geschiedenis is onzichtbaar gemaakt door de ingrijpende restauratie van de buurt.

‘Crapuul. Kroniek van een krottenwijk’ (2022) vertelt op basis van grondig onderzoek het verhaal van het Stokstraatkwartier tussen 1840, het begin van de verloedering, en 1973. En vertelt daarmee in feite het werkelijke verhaal van Maastricht.

Met ‘Crapuul’ heeft Frank Bokern de oud-bewoners van het Stokstraatkwartier een podium gegeven en is hun verhaal eindelijk vastgelegd. Ook in eigen woorden. Want de laatste generatie die in de buurt is opgegroeid, leeft nog, en vertelt zijn verhaal in het boek.

Om de restauratie van de buurt mogelijk te maken zijn deze bewoners bestempeld tot ‘onmaatschappelijken’ en ‘afgevoerd’ naar de randen van de stad of naar woonscholen, waar gemeente en sociaal werk ze heeft heropgevoed, soms wel 25 jaar lang.

De kwalificatie ‘onmaatschappelijken’ heeft deze mensen een stigma bezorgd dat ze nog steeds achtervolgt. Met een sociaal dossier dat nog lang meldde dat ze ‘debiel’ waren. Of doordat ze ook nu nog worden uitgemaakt voor crapuul [schorem]. 

Ondanks – of misschien wel dankzij – de armoede, de stigmatisering en de repressie is het Stokstraatkwartier tussen 1840 en 1973 uitgegroeid tot een vrijstaat vol kleurrijke figuren. ‘Crapuul’ smeedt met hun verhalen de kroniek van deze bijzondere krottenwijk.

Lees de proloog van ‘Crapuul”

Of lees: ’Betrokken geschiedschrijving van de betere soort.' NRC • • • •